Trump, Doğum Yoluyla Vatandaşlık Kararının Yeniden Görülmesini İstiyor

Yüksek Mahkeme Kararı Yeniden Gündemde

Başkan Donald Trump, Yüksek Mahkeme’den doğum yoluyla vatandaşlık hakkına ilişkin kararını yeniden değerlendirmesini isteyeceğini açıkladı. Trump’ın talebi, mahkemenin geçen hafta verdiği ve ABD topraklarında doğan çocukların büyük çoğunluğuna vatandaşlık hakkı tanıyan anayasal uygulamayı koruyan kararının ardından geldi.

Yüksek Mahkeme, Trump’ın doğum yoluyla vatandaşlığı sınırlamayı amaçlayan başkanlık emrini iptal etmişti. Mahkeme çoğunluğu, ABD’de doğan çocuklara tanınan vatandaşlık hakkının Anayasa’da güvence altına alındığı sonucuna vardı.

Trump, sosyal medya paylaşımında kararın yeniden görüşülmesini “derhal” isteyeceğini söyledi. Başkan, Yüksek Mahkeme’nin kararını sert sözlerle eleştirerek, mahkemenin bu kararı değiştirmemesi halinde ülkeye zarar vereceğini savundu.

Trump ayrıca güney sınırı ve Meksika’da doğum yoluyla vatandaşlık hakkını tanıtan reklamlar yapıldığını iddia etti. Başkanın bu açıklamasının, Fox News’in Texas’taki bir hastanenin Meksika’da “South Texas doğum paketleri” reklamı yaptığına ilişkin haberine atıf olduğu değerlendiriliyor.

Habere göre Texas Valisi Greg Abbott, söz konusu hastane hakkında soruşturma başlatılması talimatı verdi. Hastane ise yaptığı açıklamada, doğum hizmetlerine ilişkin pazarlama materyallerinin yanlış anlaşılmaya yol açmaması için artık kullanılmadığını belirtti. Hastane ayrıca yasa dışı herhangi bir faaliyeti desteklemediğini ve federal ile eyalet yasalarına uyduğunu bildirdi.

Trump’ın “yeniden görüşme” talebi hukuken mümkün olsa da, kabul edilme ihtimali oldukça düşük görülüyor. Yüksek Mahkeme kurallarına göre taraflar, karara bağlanmış bir davanın yeniden görülmesini isteyebilir. Ancak mahkemenin bu tür talepleri kabul etmesi son derece nadir.

Haberde aktarılan bilgiye göre Yüksek Mahkeme, daha önce karar verdiği ve sözlü duruşması yapılmış bir davayı yeniden görüşme talebini en son 1965 yılında kabul etti. Georgetown Üniversitesi Hukuk Merkezi’nden Prof. Stephen I. Vladeck’e göre mahkeme, yeniden görüşme sonrası yalnızca bir kez kendi kararını tersine çevirdi. Bu istisna da 1956’da askeri mahkemelerin siviller üzerindeki yetkisine ilişkin bir davada yaşandı.

Bu nedenle Trump yönetiminin olası başvurusunun kabul edilmesi hukuk çevrelerinde düşük ihtimal olarak değerlendiriliyor. Çarşamba akşamı itibarıyla yönetim avukatlarının Yüksek Mahkeme’ye resmi bir yeniden görüşme talebi sunmadığı bildirildi.

Yüksek Mahkeme’nin 6’ya karşı 3 oyla verdiği karar, Trump’ın doğum yoluyla vatandaşlık konusunu uzun süredir siyasi gündemde tutma çabasına önemli bir yanıt niteliği taşıyor. Mahkeme kararını Baş Yargıç John Roberts kaleme aldı.

Roberts kararında, vatandaşlığın “haklara sahip olma hakkı” anlamına geldiğini ve 14. Değişiklik’in bu vaadi ülkede doğan özgür kişilere genişlettiğini ifade etti. Bu yorum, ABD’de doğan çocukların vatandaşlık hakkının anayasal güvence altında olduğu görüşünü güçlendirdi.

Trump kararın ardından Kongre’ye konuyu yasayla ele alma çağrısı yaptı. Ancak uzmanlara göre doğum yoluyla vatandaşlık meselesi doğrudan Anayasa’nın 14. Değişikliği ile bağlantılı olduğu için, yalnızca basit bir yasa değişikliğiyle tamamen ortadan kaldırılması hukuken tartışmalı olur.

Karar, son günlerde farklı bir tartışmayla da yeniden gündeme geldi. Trump’ın, ABD Erkek Milli Futbol Takımı oyuncusu Folarin Balogun’un Dünya Kupası’ndaki kırmızı kart cezası için FIFA Başkanı Gianni Infantino ile görüştüğü bildirildi. Balogun, ABD’de doğmuş ancak ailesi Nijerya doğumlu olan bir futbolcu.

Trump, Balogun’un cezasının haksız olduğunu düşündüğünü ve bu nedenle devreye girdiğini söyledi. FIFA’nın daha sonra Balogun’un cezasını askıya alması, doğum yoluyla vatandaşlık kararının hemen ardından siyasi ve sportif tartışmaları aynı gündemde buluşturdu. ABD ise Balogun’un forma giydiği maçta Belçika’ya yenilerek Dünya Kupası’ndan elendi.

ABD’de yaşayan Türkler açısından bu haber, özellikle çocukları ABD’de doğan aileler ve göçmen topluluklar için yakından izlenmesi gereken bir gelişme. Yüksek Mahkeme’nin mevcut kararı, ABD’de doğan çocuklara vatandaşlık hakkının anayasal koruma altında olduğunu teyit ediyor. Ancak Trump’ın konuyu yeniden mahkemeye ve siyasi gündeme taşıma isteği, tartışmanın tamamen kapanmadığını gösteriyor.

Sonuç olarak Trump, doğum yoluyla vatandaşlık kararının yeniden görülmesini istese de, Yüksek Mahkeme’nin bu talebi kabul etmesi tarihsel olarak çok düşük ihtimal. Buna rağmen konu, göçmenlik politikası, anayasal haklar ve 2026 siyasi gündemi açısından önemini korumaya devam ediyor.