Trump Yönetimi Beş Eyaletin 10 Milyar Dolarlık Çocuk Bakımı ve Sosyal Hizmet Fonunu Serbest Bıraktı

Trump yönetimi, Demokratların yönettiği beş eyalet için uygulamaya çalıştığı yaklaşık 10 milyar dolarlık çocuk bakımı ve sosyal hizmet fonu dondurma kararından geri adım attı.

Mahkemeye sunulan belgelere göre ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı, New York, California, Colorado, Illinois ve Minnesota’nın federal fonlara erişimini sınırlamaya yönelik tedbirleri iptal etti.

Karar, fonların durdurulmasına karşı açılan davada yönetimin art arda hukuki engellerle karşılaşmasının ardından geldi.

Söz konusu federal kaynaklar, çocuk bakım desteği, düşük gelirli ailelere yönelik sosyal hizmetler ve eyaletlerin güvenlik ağı programlarının finansmanında kullanılıyor.

Fonların kesilmesi halinde beş eyalette yüz binlerce hanenin yararlandığı hizmetlerin aksaması riski bulunuyordu.

Bakanlık eyaletlere mektup gönderdi

Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı geçen hafta beş eyaletin yetkililerine birbirine büyük ölçüde benzeyen mektuplar gönderdi.

Mektuplarda, ocak ayından bu yana eyaletlerin çocuk bakımı ve sosyal hizmet fonlarına erişimini sınırlandırmak amacıyla alınan önlemlerin iptal edildiği bildirildi.

Bakanlık ayrıca eyaletlerden talep ettiği bazı ek veri ve belgelerin artık sunulmasının zorunlu olmadığını açıkladı.

Federal yönetim daha önce bu verilerin, sosyal yardım alan kişilerin programlara uygunluğunu doğrulamak için gerekli olduğunu savunmuştu.

Yeni kararla birlikte beş eyaletin fonlara erişiminde mevcut sistemin devam etmesi bekleniyor.

Mahkeme fon kesintisini iki kez engellemişti

Trump yönetiminin fon dondurma kararı daha önce federal bir yargıç tarafından durdurulmuştu.

Mahkeme ilk olarak ocak ayında fonların kesilmesini geçici olarak engelledi. Şubat ayında verilen ikinci kararla da dava sonuçlanana kadar fonların durdurulamayacağına hükmedildi.

Bu nedenle yönetim, hukuki süreç boyunca kesintiyi fiilen uygulayamamıştı.

Mahkemenin kararları, federal yönetimin Kongre tarafından onaylanmış kaynakları tek taraflı olarak durdurma yetkisinin sınırlarını yeniden gündeme getirdi.

Trump yönetimi son dönemde uygun fiyatlı konut, ruh sağlığı programları, üniversiteler, yabancı dilde yayın yapan haber kuruluşları ve gıda yardımları için ayrılan federal kaynakları durdurmaya çalıştığı başka davalarda da benzer hukuki engellerle karşılaştı.

Yönetim usulsüzlük iddialarını gerekçe gösterdi

Trump yönetimi, beş eyalete yönelik fon dondurma kararının Minnesota’daki bazı sosyal yardım programlarında ortaya atılan dolandırıcılık ve usulsüzlük iddialarına yanıt olduğunu savunmuştu.

Ancak yönetimin, New York, California, Colorado ve Illinois’te benzer bir usulsüzlük yaşandığına ilişkin kamuoyuna açık ve somut kanıt sunmadığı belirtildi.

Eleştirmenler, tüm eyaletlerin aynı anda hedef alınmasının mali denetimden çok siyasi bir karar olduğu görüşünü dile getirdi.

Trump ve müttefikleri ise kamu kaynaklarındaki israf, dolandırıcılık ve kötüye kullanım iddialarını yaklaşan ara seçimler öncesinde önemli bir siyasi mesaj olarak öne çıkarıyor.

Cumhuriyetçi Parti’nin Kongre’deki çoğunluğunu korumak için zorlu bir seçim süreciyle karşı karşıya olduğu belirtiliyor.

Düşük gelirli aileler etkilenebilirdi

Dondurulması planlanan fonlar, özellikle düşük gelirli aileler açısından büyük önem taşıyor.

Çocuk bakım destekleri, ailelerin kreş, okul öncesi eğitim ve bakım hizmetlerinin maliyetini karşılamasına yardımcı oluyor.

Bu kaynakların kesilmesi, bazı ailelerin işlerine devam edebilmesini zorlaştırabilir, çocuk bakım merkezlerinin kapasitesini azaltabilir ve bekleme listelerinin uzamasına neden olabilirdi.

Sosyal hizmet fonları ise gıda desteği, aile danışmanlığı, çocuk koruma hizmetleri ve yerel yardım programları gibi birçok farklı alanda kullanılabiliyor.

Yaklaşık 10 milyar dolarlık fonun yeniden serbest bırakılması, bu programların kısa vadede kesintiye uğramadan devam etmesini sağlayabilir.

Fonların geri açılması davayı bitirmedi

Federal yönetim, fon dondurma kararının geri alınması nedeniyle açılan davanın artık gereksiz hale geldiğini savunuyor.

Hükümet avukatları, ortada devam eden bir fon kesintisi bulunmadığı için mahkemenin davayı kapatması gerektiğini belirtti.

Ancak beş eyalet bu görüşe karşı çıkıyor.

New York eyaletini ve diğer eyaletleri temsil eden avukat Rabia Muqaddam, davanın kapatılması halinde federal yönetimin ileride aynı fonları yeniden durdurabileceğini söyledi.

Muqaddam, kararın yalnızca geçici bir geri adım olabileceğini ve mahkeme denetiminin devam etmesi gerektiğini savundu.

Beyaz Saray belgeleri tartışmanın merkezinde

Eyaletler, Beyaz Saray Bütçe ve Yönetim Ofisinin fon dondurma kararındaki rolünün araştırılmasını istiyor.

Ofisin başında, Trump’ın yakın müttefiklerinden Russell Vought bulunuyor.

Beş eyalet, Vought ve diğer üst düzey Beyaz Saray yetkililerinin karara ne ölçüde dahil olduğunu ortaya koyabilecek e-postaların, yazışmaların ve iç belgelerin mahkemeye sunulmasını talep etti.

Federal yönetim ise bu belge taleplerine güçlü biçimde itiraz ediyor.

Hükümet avukatları, fon dondurma kararının iptal edilmesiyle davanın konusuz kaldığını ve bu nedenle yeni belge paylaşımına gerek olmadığını savunuyor.

Haberde aktarılan değerlendirmelere göre yönetimin geri adımı, Beyaz Saray yetkililerinin iletişim kayıtlarının mahkeme sürecinde açıklanmasını önleme amacı da taşıyor olabilir.

Başkanlık yetkisinin sınırları tartışılıyor

Dava, başkanın Kongre tarafından ayrılmış federal fonları tek taraflı biçimde durdurup durduramayacağına ilişkin daha geniş bir hukuki tartışmanın parçası olarak görülüyor.

ABD Anayasası’na göre kamu harcamalarına ilişkin temel yetki Kongre’ye ait.

Yürütme organı federal programları uygulamakla görevli olsa da onaylanmış kaynakları siyasi veya idari gerekçelerle durdurması mahkemeler tarafından sınırlandırılabiliyor.

Trump yönetimi, federal kaynakların israf, dolandırıcılık veya kötüye kullanım riski bulunduğunda yürütmenin müdahale etme hakkı olduğunu savunuyor.

Eyaletler ise bu iddiaların açık delillere dayanması ve fon kesintilerinin yasal prosedürler çerçevesinde yapılması gerektiğini belirtiyor.

Beş eyalet için kısa vadeli rahatlama

Fon dondurma kararının kaldırılması, New York, California, Colorado, Illinois ve Minnesota’daki çocuk bakımı ve sosyal hizmet programları için kısa vadeli bir rahatlama sağladı.

Eyalet yönetimleri artık planlanan hizmetleri sürdürmek ve ilgili kuruluşlara ödeme yapmak için federal kaynaklara erişebilecek.

Ancak dava devam ettiği sürece fonların gelecekte yeniden hedef alınıp alınmayacağına ilişkin belirsizlik tamamen ortadan kalkmış değil.

Mahkemenin, federal yönetimin davayı kapatma talebini kabul edip etmeyeceği ve Beyaz Saray belgelerinin açıklanmasına karar verip vermeyeceği sürecin bir sonraki önemli aşamasını oluşturacak.

Geri adım, düşük gelirli ailelerin yararlandığı çocuk bakımı ve sosyal destek programlarının şimdilik devam etmesini güvence altına alırken, federal fonların siyasi anlaşmazlıklarda nasıl kullanılabileceğine ilişkin tartışmanın süreceğini gösteriyor.