ABD’de Cyclospora Kaynaklı Bağırsak Enfeksiyonu 34 Eyalette Hızla Yayılıyor

ABD’de Cyclospora adlı parazitin neden olduğu bağırsak enfeksiyonu vakaları hızla artıyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, ülke genelinde 34 eyaletten 1.645 doğrulanmış cyclosporiasis vakası bildirildiğini açıkladı.

Federal sağlık yetkililerine göre şu ana kadar 141 kişi hastaneye kaldırıldı. Hastalık nedeniyle herhangi bir ölüm vakası bildirilmedi.

Ancak açıklanan rakamların salgının gerçek boyutunu yansıtmadığı tahmin ediliyor. Bunun nedeni, resmi sayının yalnızca eyaletlerin doğrudan federal kuruma bildirdiği vakaları içermesi.

Ayrıca belirtilerin başlaması ile vakaların federal sisteme girilmesi arasında yaklaşık altı haftalık bir gecikme yaşanabiliyor. Bazı hastalar ise sağlık kuruluşuna başvurmadan iyileştiği için kayıt altına alınmıyor.

Michigan eyaleti tek başına 3.309 vaka bildirdi. Bu rakam, ulusal resmi sayının neden gerçek enfeksiyon sayısından düşük olabileceğine ilişkin önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor.

Geçen yıla göre büyük artış

Cyclospora enfeksiyonları genellikle ilkbahar ve yaz aylarında artış gösteriyor. Ancak federal sağlık yetkilileri, bu yılki yükselişin olağan mevsimsel seviyelerin üzerinde olduğunu belirtiyor.

Geçen yıl aynı dönemde ülke genelinde yalnızca 249 vaka bildirilmişti. Bu yıl ise doğrulanmış vaka sayısı 1.600’ü aşmış durumda.

CDC, birçok eyaletin son iki haftada geçen yılın aynı dönemine kıyasla çok daha keskin bir artış bildirdiğini açıkladı.

Vakaların California, Texas ve Florida dahil olmak üzere ülkenin farklı bölgelerinde görüldüğü belirtiliyor. En yoğun vaka artışlarının ise Orta Batı ve kuzeydoğu eyaletlerinde yaşandığı bildiriliyor.

Michigan ve New York en fazla etkilenen bölgeler arasında gösteriliyor. Ohio Sağlık Bakanlığı da 2 Temmuz itibarıyla çoğu haziran ayında ortaya çıkan 177 vaka bildirdi.

Hastalığa yakalanan kişilerin yaşlarının 5 ile 88 arasında değiştiği açıklandı.

Cyclospora nedir?

Cyclosporiasis, Cyclospora cayetanensis adlı tek hücreli bir parazitin neden olduğu bağırsak enfeksiyonudur.

Parazit genellikle kirlenmiş yiyecek veya içme suyu yoluyla insanlara bulaşır. Hastalığın kişiden kişiye doğrudan temasla bulaşmadığı belirtiliyor.

CDC yetkilileri, mevcut salgının kaynağının hasta biriyle gündelik temas olmadığını, tüketilen yiyecek veya içeceklerden kaynaklandığını vurguluyor.

Parazit vücuda girdikten sonra belirtilerin başlaması iki gün ile iki hafta veya daha uzun sürebiliyor. Bu uzun süre, hastaların hangi yiyecekleri tükettiklerini hatırlamalarını zorlaştırdığı için salgının kaynağının tespit edilmesini güçleştiriyor.

Kaynak henüz bulunamadı

Federal sağlık yetkilileri, vaka artışına neden olan belirli gıda veya su kaynağını henüz tespit edemedi.

Araştırmacılar hastalarla görüşerek belirtiler başlamadan önce hangi yiyecekleri tükettiklerini belirlemeye çalışıyor. Ancak hastalığın kuluçka süresinin uzun olması, bu çalışmaları zorlaştırıyor.

Geçmişte ABD’de yaşanan Cyclospora salgınları ahududu, fesleğen, kişniş, bezelye ve marul gibi taze ürünlerle ilişkilendirilmişti.

2018 yılında McDonald’s, salatalarla ilişkilendirilen vakaların ardından 14 eyaletteki restoranlarında salata satışını geçici olarak durdurmuştu.

2013 yılında ise Meksika’dan ithal edildiği düşünülen kirli marulun yaklaşık 400 kişiyi hastalandırdığı bildirilmişti.

Mevcut salgının da taze bir ürünle bağlantılı olup olmadığı henüz bilinmiyor.

Belirtiler nelerdir?

Cyclosporiasis’in en belirgin belirtisi uzun süren sulu ishal olarak biliniyor.

Hastalarda ayrıca şu belirtiler görülebiliyor:

• Mide bulantısı
• İştah kaybı
• Karın ağrısı ve kramplar
• Şişkinlik
• Aşırı yorgunluk
• Kilo kaybı
• Gaz
• Hafif ateş

Bazı kişilerde belirtiler birkaç gün hafifledikten sonra yeniden başlayabiliyor. Uzmanlar, ishalin geçip tekrar ortaya çıkmasının Cyclospora enfeksiyonuna işaret edebileceğini belirtiyor.

Ohio Sağlık Bakanlığı, hastalığın ciddi sıvı kaybına neden olabileceğini ve bazı hastaların acil sağlık hizmetine ihtiyaç duyabileceğini bildirdi.

Kimler daha fazla risk altında?

Sağlıklı yetişkinlerde enfeksiyon çoğu zaman tedavi olmadan kendiliğinden geçebiliyor.

Ancak küçük çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerde hastalık daha ağır seyredebilir. Bu gruplarda sıvı kaybı ve hastaneye yatış riski daha yüksek olabilir.

Kanser tedavisi görenler, organ nakli yapılanlar, bağışıklık baskılayıcı ilaç kullananlar ve bazı kronik hastalıklara sahip kişiler belirtileri daha ciddiye almalı.

Uzmanlar, risk grubundaki kişilerin uzun süren ishal durumunda erken test ve tedavi için doktora başvurmasını öneriyor.

Standart testler hastalığı göstermeyebilir

Cyclospora enfeksiyonunun teşhis edilmesi için özel bir dışkı testi yapılması gerekiyor.

Standart ishal testleri her zaman bu paraziti tespit edemiyor. Bu nedenle doktorun laboratuvardan özellikle Cyclospora testi istemesi gerekiyor.

Parazit, dışkı örneğinde her zaman yeterli miktarda bulunmadığı için tek bir test negatif sonuç verebilir. Kesin teşhis için bazı hastalardan birden fazla dışkı örneği alınması gerekebilir.

Sağlık yetkilileri, doktorlardan özellikle uzun süreli sulu ishal şikâyeti olan hastalarda Cyclospora olasılığını değerlendirmelerini istiyor.

Vakaların doğru şekilde teşhis edilmesi, salgının kaynağının bulunması açısından da önem taşıyor.

Tedavisi var mı?

Cyclospora enfeksiyonu için etkili bir ilaç tedavisi bulunuyor.

Hastalık genellikle trimetoprim ve sülfametoksazol içeren antibiyotik kombinasyonuyla tedavi ediliyor. Bu ilaçlar Bactrim veya Septra marka adlarıyla da biliniyor.

Tedavi çoğunlukla yedi ile 10 gün sürüyor.

Cyclospora bir bakteri değil parazit olmasına rağmen, bu antibiyotik kombinasyonunun parazite karşı etkili olduğu belirtiliyor.

Hafif vakalarda hastalık kendiliğinden geçebilir. Ancak belirtileri uzun süren, sıvı kaybı yaşayan veya risk grubunda bulunan kişilerin tıbbi yardım alması gerekiyor.

Hastaların sıvı kaybını önlemek için yeterli miktarda su tüketmesi de önem taşıyor.

Enfeksiyondan nasıl korunulur?

Mevcut vaka artışının kaynağı bilinmediği için sağlık yetkilileri tüm taze sebze ve meyvelerin dikkatle hazırlanmasını öneriyor.

Sebze ve meyvelerin üzerinde “önceden yıkanmış” ibaresi bulunsa bile tüketilmeden önce akan su altında iyice durulanması tavsiye ediliyor.

Taze ürünlere dokunmadan önce ve sonra ellerin sabun ve suyla yıkanması gerekiyor. Mutfak yüzeylerinin, bıçakların ve kesme tahtalarının da temiz tutulması öneriliyor.

Ürünlerin pişirilmesi bulaşma riskini önemli ölçüde azaltıyor. Cyclospora paraziti, yiyeceklerin yaklaşık 70 santigrat derece veya daha yüksek sıcaklıkta pişirilmesiyle ölüyor.

Ancak yalnızca yıkama işlemi paraziti her zaman tamamen ortadan kaldırmayabilir. Bu nedenle şüpheli, bozulmuş veya iyi temizlenemeyen ürünlerin tüketilmemesi öneriliyor.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

CDC, birkaç günden uzun süren sulu ishal yaşayan kişilerin sağlık kuruluşuna başvurmasını öneriyor.

İshalin geçtikten sonra yeniden başlaması, şiddetli yorgunluk, iştah kaybı, kilo kaybı veya susuzluk belirtileri de tıbbi değerlendirme gerektirebilir.

Ağız kuruluğu, baş dönmesi, çok az idrara çıkma ve aşırı halsizlik ciddi sıvı kaybının belirtileri olabilir.

Özellikle küçük çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler belirtiler ortaya çıktığında gecikmeden doktorla iletişime geçmeli.

Test yaptırılması yalnızca hastanın tedavisi açısından değil, sağlık yetkililerinin salgının kaynağını tespit edebilmesi açısından da önem taşıyor.

Federal sağlık kurumları vaka sayısının önümüzdeki haftalarda artmasını bekliyor. Kaynak tespit edilene kadar tüketicilerin taze ürünleri dikkatle yıkaması, gıda hijyenine özen göstermesi ve uzun süren bağırsak belirtilerini göz ardı etmemesi öneriliyor.